Lâu nay, mọi người nói nhiều về "vùng an toàn" (Comfort Zone) và việc phải bước ra khỏi nó để phát triển. Nhưng theo kinh nghiệm cá nhân tôi, ngay khi chúng ta cố gắng bước ra khỏi những thói quen cũ, nơi đầu tiên chúng ta đặt chân đến không phải là sự thành công rực rỡ, mà là "Vùng Lùng Bùng". Đây là một khái niệm tôi thấy rất đúng với quá trình phát triển của bản thân tôi, và tôi muốn chia sẻ góc nhìn này.

"Vùng an toàn" đối với tôi là khi tôi chỉ thực hiện những công việc quen thuộc, những dự án có quy mô và loại hình đã lặp đi lặp lại nhiều lần. Ở đó, tôi cảm thấy thoải mái, vui vẻ, không áp lực, chỉ cần dùng khoảng 30% khả năng vì mọi thứ đã thành phản xạ. Thắng lợi dễ dàng, nhưng tôi biết mình đang giậm chân tại chỗ.

Tác hại là tôi không học thêm được gì, không đối diện với những thử thách mới (ví dụ như những dự án thang máy phức tạp, yêu cầu công nghệ đặc thù). Kiến thức, kinh nghiệm, và cả năng lực tài chính cứ mãi ở một ngưỡng.

Người ta bảo, bước ra khỏi vùng an toàn là đến "vùng nguy hiểm" để học hỏi. Nhưng thực tế không phải vậy. Ngay khi tôi quyết định nhận một dự án khó, hoặc tự đặt cho mình một mục tiêu cao hơn - ví dụ: tìm hiểu sâu về một dòng tủ điều khiển mới, hay tối ưu hóa một quy trình lắp đặt - tôi lập tức rơi vào "Vùng Lùng Bùng".

Tại đây, mọi thứ đổ vỡ. Tôi đánh mất bản thân, không biết mình nên làm gì tiếp theo. Những thứ tôi nghĩ mình đã biết thì tôi đã biết hết rồi. Nhưng tôi không biết là mình chưa biết cái gì, và quan trọng hơn, tôi chưa biết được cái gì mình cần biết để giải quyết vấn đề mới này. Kết quả là tiến thoái lưỡng nan. Sự hoang mang, áp lực, và chỉ muốn quay trở lại vòng an toàn cũ để "ngủ yên". Tôi hiểu, đó là lý do vì sao nhiều người dù rất muốn phát triển nhưng vẫn không thoát ra được.

Tôi cũng không biết mình đã thoát ra khỏi "Vùng Lùng Bùng" này chưa. Nhưng thay vì lao đầu vào những thứ quá mới mẻ, tôi đã chọn một cách: đi lùi để củng cố nền tảng. Tôi bắt đầu rà soát lại kiến thức của bản thân từ những gì cơ bản nhất, đọc lại các tài liệu gốc, các tiêu chuẩn cơ bản của ngành - những thứ tưởng chừng đã thuộc nằm lòng.

Từ đó, tìm ra vô số lỗ hổng kiến thức mà trước đây mình đã bỏ qua hoặc làm theo thói quen. Việc vá víu các lỗ hổng này một cách nghiêm túc giúp không bị mất phương hướng khi nằm trong vùng lùng bùng nữa. Có một nền tảng vững chắc để dựa vào, thay vì cảm thấy lạc lõng. Cách này có thể không khiến tôi tiến nhanh một cách thần tốc, nhưng ít ra, nó giúp không bị cuốn trở lại cái vòng an toàn cũ.

Còn chuyện có đi tiếp đến "vùng không an toàn" hay không, chắc phải để dành sau này viết tiếp. Tôi chỉ thấy rằng, hành trình phát triển bản thân là một quá trình liên tục đối diện với sự "lùng bùng" của chính mình.